Sınav Kaygısı ve Stres Yönetimi Programı
Kaygının Tanınması ve Normalleştirilmesi
Programın Amacı
Sınav süreci, öğrenciler için yalnızca akademik bir değerlendirme değil; aynı zamanda beklentiler, gelecek planları ve öz yeterlilik algısıyla doğrudan ilişkili bir yaşam deneyimidir. Bu süreçte ortaya çıkan kaygı, çoğu zaman olumsuz bir durum olarak algılansa da doğru tanındığında ve yönetildiğinde öğrencinin performansını destekleyen doğal bir duygu hâline dönüşebilir.
Kaygının Tanınması ve Normalleştirilmesi çalışmaları, öğrencilerin sınav kaygısını bastırmak ya da yok saymak yerine, bu duyguyu anlamalarını, kabul etmelerini ve sağlıklı biçimde yönetmelerini amaçlar.
Kaygının Tanımı ve Normalleştirilmesi
Kaygı; bireyin belirsizlik, tehdit ya da beklenti içeren durumlar karşısında yaşadığı doğal bir duygusal tepkidir. Sınav kaygısı ise öğrencinin sınav öncesinde veya sınav sırasında performansına yönelik yaşadığı zihinsel, duygusal ve bedensel tepkiler bütünüdür.
Bu program kapsamında öğrencilere;
· Kaygının her öğrencide görülebilen evrensel bir duygu olduğu,
· Belirli düzeyde kaygının odaklanmayı ve motivasyonu artırabileceği,
· Sorunun kaygının varlığı değil, kaygının yönetilememesi olduğu bilinci kazandırılır.
Amaç; “kaygılıyım, demek ki yapamayacağım” düşüncesi yerine, “kaygılıyım, çünkü bu sınav benim için önemli” bakış açısını geliştirmektir.
Program Kapsamında Yapılan Çalışmalar
1. Kaygıyı Tanıma Farkındalığı
Öğrencilerle yapılan rehberlik oturumlarında kaygının;
· Düşünsel (olumsuz iç konuşmalar),
· Duygusal (korku, endişe),
· Bedensel (çarpıntı, mide bulantısı, kas gerginliği) belirtileri ele alınır. Öğrencilerin kendi kaygı belirtilerini fark etmeleri sağlanır.
2. “Herkes Kaygılanır” Bilincinin Kazandırılması
Başarılı öğrenciler, rol modeller ve sınav deneyimleri üzerinden; kaygının yalnızca “başarısızlık” göstergesi olmadığı, aksine hedefi olan bireylerde daha sık görüldüğü vurgulanır. Böylece öğrencilerin kendilerini yetersiz hissetmelerinin önüne geçilir.
3. Kaygı – Performans İlişkisinin Açıklanması
Öğrencilere, kaygının düşük, orta ve yüksek düzeylerde performansa etkisi somut örneklerle anlatılır. Orta düzey kaygının dikkat ve çabayı artırdığı, aşırı kaygının ise performansı düşürdüğü fark ettirilir.
4. Duygu Kabulü ve Kendini Suçlamanın Önlenmesi
“Kaygılanmamalıyım” yerine “Kaygılanmam normal” düşüncesinin yerleşmesi hedeflenir. Öğrencilerin kaygı yaşadıkları için kendilerini suçlamalarının önüne geçilir.
5. Grup Paylaşımları ve Rehberlik Oturumları
Grup çalışmalarıyla öğrencilerin benzer duygular yaşadıklarını görmeleri sağlanır. Bu paylaşımlar, yalnızlık hissini azaltır ve duygusal rahatlama sağlar.
Beklenen Kazanımlar
Bu çalışmalar sonucunda öğrenciler;
· Kaygıyı bir tehdit değil, yönetilebilir bir duygu olarak görmeyi,
· Kaygı yaşadığında paniğe kapılmak yerine farkındalık geliştirmeyi,
· Kendini başkalarıyla olumsuz kıyaslamamayı,
· Sınav sürecine daha sakin, kontrollü ve özgüvenli yaklaşmayı öğrenir.
Sonuç
Kaygının tanınması ve normalleştirilmesi, sınav kaygısı ile baş etmenin en temel ve en sağlıklı adımıdır. Bu program ile öğrencilerimize, kaygıyı yok etmeye çalışmak yerine onunla doğru bir ilişki kurmayı öğretiyor; akademik başarıyı destekleyen güçlü bir psikolojik dayanıklılık kazandırmayı hedefliyoruz.