Sınav Kaygısı ve Stres Yönetimi Programı
Sınav Anı Kriz Yönetimi
Programın Amacı
Sınav anında yaşanan yoğun kaygı, panik ve zihinsel kilitlenme; öğrencinin bilgi ve becerisini kullanmasını geçici olarak engelleyebilir. Bu durum, çoğu zaman bilgi eksikliğinden değil, kriz anında duyguların yönetilememesinden kaynaklanır.
Sınav Anı Kriz Yönetimi çalışmaları, öğrencilerin sınav sırasında ortaya çıkabilecek ani stres tepkilerini tanımalarını, bu anları kısa sürede kontrol altına alabilmelerini ve sınavdan kopmadan süreci sağlıklı biçimde sürdürebilmelerini amaçlar.
Sınav Anı Kriz Yönetiminin Tanımı
Sınav anı kriz yönetimi; sınav sırasında yaşanan panik, yoğun kaygı, zihinsel donakalma, dikkat kaybı veya bedensel rahatsızlık gibi durumlarda öğrencinin kendini yeniden dengeleyebilmesini sağlayan bilişsel, duygusal ve bedensel stratejiler bütünüdür.
Amaç; krizi yok etmek değil, krizin süresini kısaltmak ve öğrencinin kontrol duygusunu hızla geri kazanmasını sağlamaktır.
Program Kapsamında Yapılan Çalışmalar
1. Kriz Anını Tanıma ve Adlandırma Çalışmaları
Öğrencilere sınav sırasında yaşanabilecek kriz belirtileri (panik, kalp çarpıntısı, terleme, “hiçbir şey bilmiyorum” düşüncesi, sorulara takılı kalma) tanıtılır. Bu belirtilerin geçici olduğu vurgulanarak, krizin erken fark edilmesi sağlanır.
2. Panik Döngüsünü Kırma Teknikleri
Öğrencilere, panik anında ortaya çıkan olumsuz düşünce–beden tepkisi döngüsünün nasıl oluştuğu anlatılır. Kısa nefes düzenleme, bedensel duruşu düzeltme ve dikkati ana getirme uygulamalarıyla bu döngünün nasıl kesileceği öğretilir.
3. “Dur – Nefes Al – Devam Et” Stratejisi
Sınav esnasında uygulanabilecek üç aşamalı bir kriz müdahale yöntemi kazandırılır:
· Dur: Panik anını fark et ve kendine kısa bir izin ver.
· Nefes Al: Birkaç kontrollü nefesle bedeni sakinleştir.
· Devam Et: En kolay sorudan başlayarak sınava yeniden odaklan.
· Bu strateji, öğrencinin sınavdan tamamen kopmasını engeller.
4. Zihinsel Kilitlenme ile Baş Etme Çalışmaları
“Bildiklerimi unuttum” düşüncesinin bir kriz belirtisi olduğu açıklanır. Öğrencilere; soruyu geçme, dikkat dağıtıcı düşünceleri erteleme ve zihni yeniden harekete geçirme teknikleri öğretilir.
5. Bedensel Tepkileri Yönetme Uygulamaları
Kalp çarpıntısı, mide bulantısı, terleme gibi bedensel belirtilerin kaygının doğal sonuçları olduğu anlatılır. Bu belirtilerle mücadele etmek yerine, onları kısa sürede dengeleyen nefes ve gevşeme uygulamaları yapılır.
6. Kriz Senaryoları ve Prova Çalışmaları
Rehberlik oturumlarında, olası sınav içi kriz durumları senaryo şeklinde ele alınır. Öğrencilerin bu senaryolara karşı nasıl tepki vereceklerini önceden prova etmeleri sağlanır.
Beklenen Kazanımlar
Bu çalışmalar sonucunda öğrenciler;
· Sınav sırasında yaşadıkları paniği felaketleştirmemeyi,
· Kriz anında sınavdan kopmadan kendilerini yeniden toparlayabilmeyi,
· Zihinsel kilitlenmeleri geçici bir durum olarak görmeyi,
Sınav sürecini daha kontrollü ve güvenli bir şekilde sürdürebilmeyi öğrenir.
Sonuç
Sınav anı kriz yönetimi, öğrencinin sınav performansını belirleyen kritik bir beceridir. Bu program ile öğrencilerimize, zor anlarda pes etmek yerine krizi yönetmeyi, kendine güvenmeyi ve sınav sürecini sağlıklı biçimde tamamlamayı öğretmeyi hedefliyoruz.